S · สังคม (Social) การเปลี่ยนแปลงเชิงประชากรศาสตร์ ลำดับ 11.1 ปี 2568

11.1 ผู้สูงอายุมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น

เจ้าของความเสี่ยง (Risk Owner)เจ้าภาพหลัก : 1. สำนักยุทธศาสตร์และประเมินผล2. สำนักพัฒนาสังคม3. สำนักอนามัย4. สำนักการแพทย์5. สำนักการศึกษา หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง : 1. สำนักงานเขต หน่วนงานภายนอก :1. กระทรวงแรงงาน 2. กระทรวงเกษตรฯ3. กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ 4. กระทรวงม

← กลับทะเบียนความเสี่ยง ความเสี่ยงประเภทเดียวกัน

ก่อนมีมาตรการควบคุม Inherent risk

16สูงมาก
โอกาสเกิด
4
ผลกระทบ
4

ระดับที่บันทึก: ระดับความเสี่ยงสูงมาก

โอกาสเกิด ↑ผลกระทบ →
  • ● ก่อนควบคุม
  • ◆ หลังควบคุม

หลังมีมาตรการควบคุม Residual risk

12สูงมาก
โอกาสเกิด
3
ผลกระทบ
4

ระดับที่บันทึก: ระดับความเสี่ยงสูงมาก

▼ ลดลง 4 คะแนน

01ปัจจัยความเสี่ยง Risk Factor

1) จากการสำรวจล่าสุดพบว่า ประเทศไทยมีสัดส่วนของประชาชนวัยสูงอายุเพิ่มขึ้นเกือบครึ่งหนึ่งของประชากรวัยเด็ก นอกจากนี้ยังพบว่า อัตราส่วนเกื้อหนุนผู้สูงอายุมีแนวโน้มลดลง และมีผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่คนเดียวตามลำพังโดยปราศจากคู่ชีวิตที่จะช่วยเหลือและปรึกษากันในบั้นปลายชีวิตมีแนวโน้มสูงขึ้น โดยเฉพาะผู้สูงอายุหญิงซึ่งการเปลี่ยนแปลงสัดส่วนผู้สูงอายุที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วส่งผลให้การพึ่งพาทางเศรษฐกิจและการเกื้อหนุนทางสังคมระหว่างประชากรวัยต่าง ๆ เปลี่ยนไป ศักยภาพของวัยแรงงาน ในการสนับสนุนผู้สูงอายุลดลง ในส่วนของผู้สูงวัยก็มีอายุยืนยาวขึ้น ต้องเผชิญกับภาวะการเจ็บป่วยและการช่วยเหลือตนเองได้น้อยลง

ปัจจุบัน กรุงเทพมหานครมีผู้สูงอายุจำนวนประมาณ 767,516 คน ที่จะต้องดูแลและจัดสวัสดิการ

หมายเหตุจำนวนประชากรผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วและมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่องจาก 1.2 ล้านคน ในปี พ.ศ. 2503 เป็น 8.5 ล้านคนในปี พ.ศ. 2553 (เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 4.6 เป็นร้อยละ 13.2) ในขณะที่มีหน่วยงานหรือองค์กรที่รองรับผู้สูงอายุไม่เพียงพอ นอกจากนี้ กฎหรือระเบียบต่าง ๆ ยังทำให้ผู้สูงอายุหลายรายไม่สามารถเข้ารับบริการจากองค์กรของรัฐและเอกชนได้
1) จากการสำรวจล่าสุดพบว่า ประเทศไทยมีสัดส่วนของประชาชนวัยสูงอายุเพิ่มขึ้นเกือบครึ่งหนึ่งของประชากรวัยเด็ก นอกจากนี้ยังพบว่า อัตราส่วนเกื้อหนุนผู้สูงอายุมีแนวโน้มลดลง และมีผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่คนเดียวตามลำพังโดยปราศจากคู่ชีวิตที่จะช่วยเหลือและปรึกษากันในบั้นปลายชีวิตมีแนวโน้มสูงขึ้น โดยเฉพาะผู้สูงอายุหญิงซึ่งการเปลี่ยนแปลงสัดส่วนผู้สูงอายุที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วส่งผลให้การพึ่งพาทางเศรษฐกิจและการเกื้อหนุนทางสังคมระหว่างประชากรวัยต่าง ๆ เปลี่ยนไป ศักยภาพของวัยแรงงาน ในการสนับสนุนผู้สูงอายุลดลง ในส่วนของผู้สูงวัยก็มีอายุยืนยาวขึ้น ต้องเผชิญกับภาวะการเจ็บป่วยและการช่วยเหลือตนเองได้น้อยลง ปัจจุบัน กรุงเทพมหานครมีผู้สูงอายุจำนวนประมาณ 767,516 คน ที่จะต้องดูแลและจัดสวัสดิการ หมายเหตุจำนวนประชากรผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วและมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่องจาก 1.2 ล้านคน ในปี พ.ศ. 2503 เป็น 8.5 ล้านคนในปี พ.ศ. 2553(เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 4.6 เป็นร้อยละ 13.2)ในขณะที่มีหน่วยงานหรือองค์กรที่รองรับผู้สูงอายุไม่เพียงพอ นอกจากนี้ กฎหรือระเบียบต่าง ๆ ยังทำให้ผู้สูงอายุหลายรายไม่สามารถเข้ารับบริการจากองค์กรของรัฐและเอกชนได้

02ผลกระทบภายใน Internal Impact

1. จำนวนแรงงานในวัยแรงงานลดลงทำให้กรุงเทพมหานครและหน่วยงานภาครัฐขาดกำลังคนในการเข้ามาทำงานร่วมกับกรุงเทพมหาคร 2. การจัดเก็บภาษีได้ลงลงรายได้และงบประมาณของกรุงเทพมหานครลดลง
3. กรุงเทพมหานครต้องใช้งบประมาณในการดูแลผู้สูงอายุเพิ่มสูงขึ้น
1. จำนวนแรงงานในวัยแรงงานลดลงทำให้กรุงเทพมหานครและหน่วยงานภาครัฐขาดกำลังคนในการเข้ามาทำงานร่วมกับกรุงเทพมหาคร 2. การจัดเก็บภาษีได้ลงลงรายได้และงบประมาณของกรุงเทพมหานครลดลง 3. กรุงเทพมหานครต้องใช้งบประมาณในการดูแลผู้สูงอายุเพิ่มสูงขึ้น

03ผลกระทบภายนอก External Impact

1. ผู้สูงอายุขาดคุณภาพชีวิตที่ดี
2. ผู้สูงอายุไม่ได้รับการดูแลอย่างเสมอภาคและทั่วถึง
3. ผู้สูงอายุมีพฤติกรรมสุขภาพที่ไม่พึงประสงค์
4. ผู้สูงอายุขาดที่อยู่อาศัยที่เหมาะสม
5. ผู้สูงอายุที่อยู่ในภาวะทุพพลภาพ หรือภาวะพึ่งพาสูงเพิ่มขึ้น
6. ผู้สูงอายุขาดการดูแลเอาใจใส่จากสมาชิกในครอบครัว
7. รายได้ครัวเรือนไม่เพียงพอ
1. ผู้สูงอายุขาดคุณภาพชีวิตที่ดี2. ผู้สูงอายุไม่ได้รับการดูแลอย่างเสมอภาคและทั่วถึง3. ผู้สูงอายุมีพฤติกรรมสุขภาพที่ไม่พึงประสงค์4. ผู้สูงอายุขาดที่อยู่อาศัยที่เหมาะสม5. ผู้สูงอายุที่อยู่ในภาวะทุพพลภาพ หรือภาวะพึ่งพาสูงเพิ่มขึ้น6. ผู้สูงอายุขาดการดูแลเอาใจใส่จากสมาชิกในครอบครัว7. รายได้ครัวเรือนไม่เพียงพอ

04การควบคุมที่มีอยู่ Control in Place

- การพัฒนาระบบข้อมูลทางด้านผู้สูงอายุให้ถูกต้อง และตรงกับความต้องการต้องการ โดยมีระบบฐานข้อมูลที่เชื่อมต่อและเชื่อมโยงกันได้และเชื่อมโยงกันได้
- การจัดทำแผนปฏิบัติการด้านผู้สูงอายุกรุงเทพมหานคร ระยะที่ 3(พ.ศ. 2566-2570)
- การส่งเสริมความรู้ด้านการดูแลสุขภาพกายและสุขภาพจิต ป้องกันโรคและการเข้าถึงบริการสาธารณสุข
- การจัดสวัสดิการและการสงเคราะห์แก่ผู้สูงอายุที่มีความจำเป็น
- การส่งเสริมสนับสนุนสื่อเพื่อผู้สูงอายุ
- การส่งเสริมสัมพันธภาพระหว่างผู้สูงอายุกับคนทุกวัย
- การส่งเสริมการทำงานและการหารายได้ของผู้สูงอายุ
- การพัฒนาระบบข้อมูลทางด้านผู้สูงอายุให้ถูกต้อง และตรงกับความต้องการต้องการ โดยมีระบบฐานข้อมูลที่เชื่อมต่อและเชื่อมโยงกันได้และเชื่อมโยงกันได้- การจัดทำแผนปฏิบัติการด้านผู้สูงอายุกรุงเทพมหานคร ระยะที่ 3(พ.ศ. 2566-2570) - การส่งเสริมความรู้ด้านการดูแลสุขภาพกายและสุขภาพจิต ป้องกันโรคและการเข้าถึงบริการสาธารณสุข- การจัดสวัสดิการและการสงเคราะห์แก่ผู้สูงอายุที่มีความจำเป็น- การส่งเสริมสนับสนุนสื่อเพื่อผู้สูงอายุ- การส่งเสริมสัมพันธภาพระหว่างผู้สูงอายุกับคนทุกวัย - การส่งเสริมการทำงานและการหารายได้ของผู้สูงอายุ

05หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง Risk Relative

หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง : 1. สำนักงานเขต
หน่วนงานภายนอก :1. กระทรวงแรงงาน 2. กระทรวงเกษตรฯ3. กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ 4. กระทรวงมหาดไทย