การปนเปื้อนของมูลฝอยอันตรายกับมูลฝอยประเภทอื่น
เจ้าของความเสี่ยง (Risk Owner)สสล.
ก่อนมีมาตรการควบคุม Inherent risk
10สูง
- โอกาสเกิด
- 5
- ผลกระทบ
- 2
ระดับที่บันทึก: สูง
5●4◆32112345
โอกาสเกิด ↑ผลกระทบ →
- ● ก่อนควบคุม
- ◆ หลังควบคุม
หลังมีมาตรการควบคุม Residual risk
8สูง
- โอกาสเกิด
- 4
- ผลกระทบ
- 2
ระดับที่บันทึก: สูง
▼ ลดลง 2 คะแนน
01ปัจจัยความเสี่ยง Risk Factor
1) ประชาชนขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับประเภทขยะอันตราย
2) ประชาชนขาดความตระหนักและแรงจูงใจในการคัดแยกมูลฝอยอันตรายออกจากมูลฝอยประเภทอื่น
3) การขยายตัวของเมืองและจำนวนประชากรที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง รวมถึงพฤติกรรมการบริโภคที่ก่อให้เกิดมูลฝอยอันตรายประเภทใหม่ ๆ เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
4) การขาดการบังคับใช้กลไกทางกฎหมายสำหรับผู้ที่ไม่ให้ความร่วมมือคัดแยก
5) ข้อจำกัดด้านงบประมาณและบุคลากรในการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านการจัดการมูลฝอยอันตราย รวมถึงการอบรมบุคลากรที่เกี่ยวข้อง
6) การที่รถเก็บขนมูลฝอยทั่วไปอาจยังไม่มีการแยกประเภทมูลฝอยอย่างชัดเจนในบางพื้นที่ ทำให้ประชาชนไม่มั่นใจว่าการคัดแยกที่ต้นทางจะเกิดประโยชน์จริง
วัตถุประสงค์
1) เพื่อป้องกันและบรรเทาผลกระทบต่อชีวิต คุณภาพชีวิตของประชาชน
2) เพื่อลดผลกระทบทางด้านสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากมูลฝอยอันตรายปะปนกับมูลฝอยประเภทอื่น ๆ
2) ประชาชนขาดความตระหนักและแรงจูงใจในการคัดแยกมูลฝอยอันตรายออกจากมูลฝอยประเภทอื่น
3) การขยายตัวของเมืองและจำนวนประชากรที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง รวมถึงพฤติกรรมการบริโภคที่ก่อให้เกิดมูลฝอยอันตรายประเภทใหม่ ๆ เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
4) การขาดการบังคับใช้กลไกทางกฎหมายสำหรับผู้ที่ไม่ให้ความร่วมมือคัดแยก
5) ข้อจำกัดด้านงบประมาณและบุคลากรในการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านการจัดการมูลฝอยอันตราย รวมถึงการอบรมบุคลากรที่เกี่ยวข้อง
6) การที่รถเก็บขนมูลฝอยทั่วไปอาจยังไม่มีการแยกประเภทมูลฝอยอย่างชัดเจนในบางพื้นที่ ทำให้ประชาชนไม่มั่นใจว่าการคัดแยกที่ต้นทางจะเกิดประโยชน์จริง
วัตถุประสงค์
1) เพื่อป้องกันและบรรเทาผลกระทบต่อชีวิต คุณภาพชีวิตของประชาชน
2) เพื่อลดผลกระทบทางด้านสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากมูลฝอยอันตรายปะปนกับมูลฝอยประเภทอื่น ๆ
02ผลกระทบภายใน Internal Impact
1. ผลกระทบด้านสาธารณสุขและความปลอดภัย
1) เจ้าหน้าที่ กทม. ที่เกี่ยวข้องกับการจัดเก็บ ขนส่ง และคัดแยกมูลฝอยมีความเสี่ยงสูงที่จะสัมผัสสารพิษโดยตรงทำให้เกิดอาการเจ็บป่วยเฉียบพลัน หรือผลกระทบเรื้อรัง ซึ่งเป็นภาระด้านการรักษาพยาบาลและสวัสดิการของ กทม.
2) สารพิษจากมูลฝอยอันตรายที่ปะปนในมูลฝอยประเภทอื่น อาจแพร่กระจายสู่ประชาชนที่อาศัยใกล้เคียงจุดพักรวมมูลฝอย รถเก็บขนมูลฝอย
2. ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม
1) การเผาทำลายมูลฝอยที่ปนเปื้อนสารอันตรายโดยไม่ถูกวิธีจะปล่อยสารพิษในอากาศ เช่น ไดออกซิน ฟิวแรน โลหะหนัก ซึ่งเป็นอันตรายต่อระบบทางเดินหายใจของประชาชน และ กทม. ต้องเผชิญกับข้อร้องเรียนและภาระในการควบคุมมลพิษ
2) มูลฝอยอันตรายที่ปนเปื้อนทำให้การกำจัดมูลฝอยยากขึ้นและมีค่าใช้จ่ายสูงขึ้น เพราะต้องใช้เทคโนโลยีเฉพาะทางในการบำบัดเพื่อป้องกันการปนเปื้อนสู่สิ่งแวดล้อม และอาจเกิดการรั่วไหลของสารพิษ หากระบบไม่รองรับ เช่น การนำไปหมักทำปุ๋ย
3. ผลกระทบด้านการบริหารจัดการและงบประมาณ
เจ้าหน้าที่กรุงเทพมหานคร มีภาระในการคัดแยกมูลฝอยอันตรายออกจากมูลฝอยทั่วไปทำให้การดำเนินงานในการจัดการมูุลฝอยล่าช้า
1) กทม. ต้องแบกรับภาระค่าใช้จ่ายที่สูงขึ้นในการจัดการมูลฝอยอันตรายที่ปนเปื้อน เช่น ค่าใช้จ่ายในการคัดแยกเพิ่มเติม ค่าขนส่งและกำจัดด้วยวิธีเฉพาะ (ซึ่งแพงกว่ามูลฝอยทั่วไป) ค่าบำบัดสิ่งแวดล้อมที่ปนเปื้อน และค่าใช้จ่ายด้านสาธารณสุข
2) หาก กทม. ไม่สามารถจัดการปัญหามูลฝอยอันตรายที่ปนเปื้อนได้อย่างมีประสิทธิภาพ อาจส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์และความน่าเชื่อถือของหน่วยงานในสายตาของประชาชนและนักท่องเที่ยว
1) เจ้าหน้าที่ กทม. ที่เกี่ยวข้องกับการจัดเก็บ ขนส่ง และคัดแยกมูลฝอยมีความเสี่ยงสูงที่จะสัมผัสสารพิษโดยตรงทำให้เกิดอาการเจ็บป่วยเฉียบพลัน หรือผลกระทบเรื้อรัง ซึ่งเป็นภาระด้านการรักษาพยาบาลและสวัสดิการของ กทม.
2) สารพิษจากมูลฝอยอันตรายที่ปะปนในมูลฝอยประเภทอื่น อาจแพร่กระจายสู่ประชาชนที่อาศัยใกล้เคียงจุดพักรวมมูลฝอย รถเก็บขนมูลฝอย
2. ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม
1) การเผาทำลายมูลฝอยที่ปนเปื้อนสารอันตรายโดยไม่ถูกวิธีจะปล่อยสารพิษในอากาศ เช่น ไดออกซิน ฟิวแรน โลหะหนัก ซึ่งเป็นอันตรายต่อระบบทางเดินหายใจของประชาชน และ กทม. ต้องเผชิญกับข้อร้องเรียนและภาระในการควบคุมมลพิษ
2) มูลฝอยอันตรายที่ปนเปื้อนทำให้การกำจัดมูลฝอยยากขึ้นและมีค่าใช้จ่ายสูงขึ้น เพราะต้องใช้เทคโนโลยีเฉพาะทางในการบำบัดเพื่อป้องกันการปนเปื้อนสู่สิ่งแวดล้อม และอาจเกิดการรั่วไหลของสารพิษ หากระบบไม่รองรับ เช่น การนำไปหมักทำปุ๋ย
3. ผลกระทบด้านการบริหารจัดการและงบประมาณ
เจ้าหน้าที่กรุงเทพมหานคร มีภาระในการคัดแยกมูลฝอยอันตรายออกจากมูลฝอยทั่วไปทำให้การดำเนินงานในการจัดการมูุลฝอยล่าช้า
1) กทม. ต้องแบกรับภาระค่าใช้จ่ายที่สูงขึ้นในการจัดการมูลฝอยอันตรายที่ปนเปื้อน เช่น ค่าใช้จ่ายในการคัดแยกเพิ่มเติม ค่าขนส่งและกำจัดด้วยวิธีเฉพาะ (ซึ่งแพงกว่ามูลฝอยทั่วไป) ค่าบำบัดสิ่งแวดล้อมที่ปนเปื้อน และค่าใช้จ่ายด้านสาธารณสุข
2) หาก กทม. ไม่สามารถจัดการปัญหามูลฝอยอันตรายที่ปนเปื้อนได้อย่างมีประสิทธิภาพ อาจส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์และความน่าเชื่อถือของหน่วยงานในสายตาของประชาชนและนักท่องเที่ยว
03ผลกระทบภายนอก External Impact
1. ผลกระทบต่อสังคม
2) สารพิษจากมูลฝอยอันตรายเกิดการปนเปื้อนในห่วงโซ่อาหาร และสิ่งแวดล้อม
3) เกิดความไม่ปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน มูลฝอยอันตรายบางชนิด เช่น กระป๋องสเปรย์ หรือสารไวไฟอาจทำให้เกิดเพลิงไหม้ หรือ การระเบิดได้ ก่อให้เกิดความเสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน
4) กทม. เป็นเมืองท่องเที่ยวสำคัญ หากปัญหาสิ่งแวดล้อมจากมูลฝอยอันตรายรุนแรงขึ้น จะส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของการเป็นเมืองน่าอยู่และน่าท่องเที่ยว ลดความเชื่อมั่นของนักลงทุนและนักท่องเที่ยว
2. ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
มลพิษเกิดการปนเปื้อนสู่ดิน แหล่งน้ำผิวดิน น้ำใต้ดิน และอากาศ
2) สารพิษจากมูลฝอยอันตรายเกิดการปนเปื้อนในห่วงโซ่อาหาร และสิ่งแวดล้อม
3) เกิดความไม่ปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน มูลฝอยอันตรายบางชนิด เช่น กระป๋องสเปรย์ หรือสารไวไฟอาจทำให้เกิดเพลิงไหม้ หรือ การระเบิดได้ ก่อให้เกิดความเสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน
4) กทม. เป็นเมืองท่องเที่ยวสำคัญ หากปัญหาสิ่งแวดล้อมจากมูลฝอยอันตรายรุนแรงขึ้น จะส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของการเป็นเมืองน่าอยู่และน่าท่องเที่ยว ลดความเชื่อมั่นของนักลงทุนและนักท่องเที่ยว
2. ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
มลพิษเกิดการปนเปื้อนสู่ดิน แหล่งน้ำผิวดิน น้ำใต้ดิน และอากาศ
04การควบคุมที่มีอยู่ Control in Place
1) จัดกิจกรรมรณรงค์อย่างต่อเนื่องและหลากหลายช่องทาง (สื่อออนไลน์ สื่อสิ่งพิมพ์ กิจกรรมในชุมชน โรงเรียน) เพื่อให้ความรู้แก่ประชาชน
2) จัดโครงการหรือกิจกรรมที่ให้แรงจูงใจในการคัดแยกมูลฝอย เช่น จุดรับคืนมูลฝอยอันตรายแลกของรางวัล
3) สร้างความเชื่อมั่นให้ประชาชนว่ามูลฝอยที่คัดแยกแล้วจะได้รับการจัดการอย่างถูกต้อง ไม่ถูกนำไปรวมกับมูลฝอยประเภทอื่น
4) เพิ่มจุดรวบรวมมูลฝอยอันตรายที่เข้าถึงง่าย เช่น จัดตั้งจุดรวบรวมมูลฝอยอันตรายถาวรและชั่วคราวให้ครอบคลุมทุกพื้นที่ของกรุงเทพฯ เช่น ในสำนักงานเขต ศูนย์บริการสาธารณสุข ห้างสรรพสินค้า สถานีบริการน้ำมัน โรงเรียน ชุมชนรวมถึงกำหนดวันและเวลาในการจัดเก็บมูลฝอยอันตรายเป็นประจำและประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนทราบอย่างทั่วถึง และมีสถานที่พักรวมมูลฝอยอันตรายชุมชนเพื่อรองรับปริมาณมูลฝอยที่รอการกำจัดอย่างเพียงพอ
5) ฝึกอบรมบุคลากรที่เกี่ยวข้องกับการจัดเก็บและขนส่งให้มีความรู้ความเข้าใจในการจัดการมูลฝอยอันตรายอย่างปลอดภัย และมีอุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคลสำหรับป้องกันอุบัติเหตุที่อาจเกิดขึ้นระหว่างปฏิบัติงาน + ตรวจสุขภาพประจำปี
6) ส่งเสริมการคัดแยกมูลฝอยอันตรายตามกฎหมายบังคับใช้กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการคัดแยก มูลฝอยอันตรายอย่างจริงจัง และเท่าเทียม
7) ผลักดันกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ EPR เพื่อให้ผู้ผลิตมีบทบาทในการจัดการซากผลิตภัณฑ์ของตนเอง
2) จัดโครงการหรือกิจกรรมที่ให้แรงจูงใจในการคัดแยกมูลฝอย เช่น จุดรับคืนมูลฝอยอันตรายแลกของรางวัล
3) สร้างความเชื่อมั่นให้ประชาชนว่ามูลฝอยที่คัดแยกแล้วจะได้รับการจัดการอย่างถูกต้อง ไม่ถูกนำไปรวมกับมูลฝอยประเภทอื่น
4) เพิ่มจุดรวบรวมมูลฝอยอันตรายที่เข้าถึงง่าย เช่น จัดตั้งจุดรวบรวมมูลฝอยอันตรายถาวรและชั่วคราวให้ครอบคลุมทุกพื้นที่ของกรุงเทพฯ เช่น ในสำนักงานเขต ศูนย์บริการสาธารณสุข ห้างสรรพสินค้า สถานีบริการน้ำมัน โรงเรียน ชุมชนรวมถึงกำหนดวันและเวลาในการจัดเก็บมูลฝอยอันตรายเป็นประจำและประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนทราบอย่างทั่วถึง และมีสถานที่พักรวมมูลฝอยอันตรายชุมชนเพื่อรองรับปริมาณมูลฝอยที่รอการกำจัดอย่างเพียงพอ
5) ฝึกอบรมบุคลากรที่เกี่ยวข้องกับการจัดเก็บและขนส่งให้มีความรู้ความเข้าใจในการจัดการมูลฝอยอันตรายอย่างปลอดภัย และมีอุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคลสำหรับป้องกันอุบัติเหตุที่อาจเกิดขึ้นระหว่างปฏิบัติงาน + ตรวจสุขภาพประจำปี
6) ส่งเสริมการคัดแยกมูลฝอยอันตรายตามกฎหมายบังคับใช้กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการคัดแยก มูลฝอยอันตรายอย่างจริงจัง และเท่าเทียม
7) ผลักดันกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ EPR เพื่อให้ผู้ผลิตมีบทบาทในการจัดการซากผลิตภัณฑ์ของตนเอง
05หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง Risk Relative
สำนักงานเขต, สนอ., สนท., สนศ.