คำนิยาม
ISO ๓๗๐๐๑ คือ มาตรฐานสากลสําหรับระบบการจัดการการต่อต้านการให้และรับ หน่วยงานรับผิดชอบ สินบน (Anti-Bribery Management System: ABMS) ซึ่งออกแบบมาให้สามารถใช้ได้กับ ทุกประเภทองค์กร โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อป้องกัน ตรวจจับ และตอบสนองต่อความเสี่ยง ของการให้และรับสินบนอย่างเป็นระบบ สร้างวัฒนธรรมองค์กรที่ไม่ทนต่อการทุจริต เสริมสร้างความโปร่งใส และความน่าเชื่อถือของหน่วยงาน โดยโครงสร้างมาตรฐาน ประกอบด้วย ๑๐ ข้อกําหนดหลัก ได้แก่ : ๑. ขอบเขต (Scope) ๒. เอกสารอ้างอิง (Normative references) ๓. คําศัพท์และบทนิยาม (Terms and definitions) ๔. บริบท ขององค์กร (Context of the Organization) ๕. ความเป็นผู้นํา (Leadership) ๖. การวางแผน (Planning) ๗. การสนับสนุน (Support) ๘. การปฏิบัติงาน (Operation) ๙. การประเมินประสิทธิภาพ (Performance Evaluation) ๑๐. การปรับปรุง (Improvement)
โดยลักษณะของกิจกรรมการนําข้อกําหนดหลักของโครงสร้างมาตรฐาน ISO ๓๗๐๐๑ มาประยุกต์ใช้เพื่อสร้างระบบการจัดการต่อต้านการการให้และรับสินบน ในกรณีการขอใบอนุญาตก่อสร้างอาคาร เช่น การนําบริบทขององค์กรเพื่อวิเคราะห์บริบทความเสี่ยงและขอบเขตของ (ABMS) ความเป็นผู้นําในการกําหนดนโยบายและบทบาทของ ผู้บริหารสูงสุด การวางแผนเพื่อประเมินความเสี่ยงและกําหนดเป้าหมายการสนับสนุนทรัพยากรบุคคลในการจัดอบรมให้ความรู้ การปฏิบัติงานกระบวนการควบคุมของขวัญ สินบน และการรายงาน รวมถึงการประเมินผลการติดตามตรวจสอบภายในและการ ปรับปรุงการแก้ไขข้อบกพร่อง ทั้งนี้ เพื่อสร้างระบบการจัดการการต่อต้านการให้และรับสินบนในกรณีการขอใบอนุญาตก่อสร้างอาคารให้มีมาตรฐานและยกระดับประสิทธิภาพ การดําเนินงานในมิติของการลดความเสี่ยงที่จะเกิดการให้และรับสินบนภายในองค์กร อันจะเป็นการเสริมสร้างความโปร่งใส และสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ประชาชน กลุ่มนักธุรกิจ ทั้งในประเทศและต่างประเทศในการเข้ามาลงทุนมากยิ่งขึ้น
หน่วยงานรับผิดชอบหลัก (H) หมายถึง ผ่านการประเมิน สํานักงาน ก.ก. ที่รับผิดชอบในการกําหนด ISO ๓๗๐๐๑ แนวทางและประเมินผลของโครงการ ABMS ตาม อย่างน้อย ๑ ข้อกําหนด ISO ๓๗๐๐๑ เช่น การสนับสนุนหน่วยงาน (Support) จัดอบรมให้ความรู้หน่วยงาน R/ เวิร์กชอปให้ฝ่ายโยธา สํานักงานเขต (R) เกี่ยวกับ ISO ๓๗๐๐๑ จัดทําสื่อประชาสัมพันธ์ / คู่มือ / Infographic สื่อสารนโยบายการต่อต้านการให้และรับสินบนไปยังสํานักงานเขต การประเมินผล (Performance Evaluation) ในการจัดทําแบบฟอร์มตรวจสอบ (Checklist) การดําเนินการ Mock Audit และสรุปผลการตรวจ / ช่องว่าง / ข้อเสนอแนะสําหรับสํานักงานเขต รวมถึงการปรับปรุง (Improvement) สรุปปัญหาและแนวทางแก้ไขจาก Mock Audit
Mock Audit หมายถึง การตรวจประเมินแบบจําลองเสมือนจริง ซึ่งดําเนินการโดยคณะกรรมการเพื่อประเมินความพร้อมของหน่วยงานสนับสนุน (R) ในการประยุกต์ใช้ข้อกําหนดของมาตรฐาน ISO ๓๗๐๐๑
หน่วยงานสนับสนุน (R) หมายถึง สํานักงานเขตทั้ง ๕๐ เขต ซึ่งมีหน้าที่โดยตรง ในกระบวนการอนุญาตก่อสร้างอาคาร ซึ่งเป็นหน่วยงานปฏิบัติในการประยุกต์ใช้ข้อกําหนด ISO ๓๗๐๐๑ เช่น การนําบริบทขององค์กร (Context) มาวิเคราะห์ว่ากระบวนการใดในงานอนุญาตมีความเสี่ยง เช่น กระบวนการที่ต้องใช้ดุลพินิจ การยื่นแบบ / การตรวจสถานที่ การระบุจุดเสี่ยง เช่น การเร่งรัดอนุญาต และประเมินระดับความรุนแรง ของความเสี่ยง การระบุผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (เจ้าหน้าที่, วิศวกร, ประชาชน) และการกําหนดขอบเขตของ (ABMS) ในงานที่รับผิดชอบ การแสดงความเป็นผู้นํา (Leadership) เช่น ผู้อํานวยการเขต ออกนโยบาย “ไม่รับสินบน” หรือการแสดงความมุ่งมั่นผ่านกิจกรรม สื่อ หรือประกาศการวางแผน (Planning) ในการประเมินความเสี่ยง (ใช้แบบประเมินจาก H) การปฏิบัติงาน (Operation) โดยจัดทํา Work Instruction หรือกําหนดแนวปฏิบัติเกี่ยวกับของขวัญ/ผลประโยชน์ มีช่องทางการแจ้งเบาะแส หรือกล่องรับความคิดเห็นปฏิบัติตามแบบฟอร์ม/คู่มือ
วิธีคำนวณ
วิธีวัดผลหน่วยงาน H นับจากสํานักงานเขตที่ผ่านเกณฑ์การตรวจประเมินของคณะกรรมการตรวจประเมิน (Mock Audit) ตามข้อกําหนดของมาตรฐาน ISO ๓๗๐๐๑
วิธีวัดผลหน่วยงาน R มีหน่วยงานเข้าร่วมการประเมิน ๕๐ สํานักงานเขต มีองค์ประกอบการดําเนินการ ดังนี้ ๑. ทําแบบประเมินตนเอง (Checklist) ตามกรอบมาตรฐาน ISO ๓๗๐๐๑
สนับสนุน (R) ๒. การดําเนินการประยุกต์ใช้ตามกรอบมาตรฐาน ISO ๓๗๐๐๑ ๒.๑ ด้านบริบทองค์กร เช่น วิเคราะห์ปัจจัยภายนอกและภายในที่ส่งผลต่อการติดสินบน กรณีการขอใบอนุญาตก่อสร้างอาคาร
๒.๒ ด้านความเป็นผู้นําการป้องกันการติดสินบน เช่น แนวทางในการกําหนดนโยบาย การจัดการต่อต้านการติดสินบนกรณีการขอใบอนุญาตก่อสร้างอาคาร
๒.๓ ด้านการวางแผนการป้องกันการติดสินบน เช่น การวิเคราะห์และประเมินความ
เสี่ยง/โอกาสในการติดสินบนใน กรณีการขอใบอนุญาตก่อสร้างอาคาร ๓ ขั้นตอน
๒.๓.๑ การกําหนดเกณฑ์การประเมินความเสี่ยงการติดสินบน ๒.๓.๒ การประเมินความเสี่ยงการติดสินบน ๒.๓.๓ การจัดทําแผนบริหารจัดการความเสี่ยงการติดสินบน ๒.๔ ด้านการสนับสนุนทรัพยากรการป้องกันการติดสินบน เช่น มีแนวทางในการ กําหนดการสื่อสารทั้งภายในและภายนอกที่เกี่ยวข้องกับระบบการจัดการต่อต้านการติด
สินบน กรณีการขอใบอนุญาตก่อสร้างอาคาร
๒.๕ ด้านการดําเนินงานการป้องกันการติดสินบน เช่น มีการวางแผนควบคุมการ ดําเนินงานการป้องกันการติดสินบน กรณีการขอใบอนุญาตก่อสร้างอาคาร
๒.๖ การตรวจสอบการป้องกันการติดสินบน กรณีการขอใบอนุญาตก่อสร้างอาคาร ๓. มีรายงานสรุปผลการดําเนินงานเกี่ยวกับข้อกําหนด ISO ๓๗๐๐๑ สํานักงานเขตละ ๑ ฉบับ